21 marca 2017 roku dr Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich, wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład pt. „«Poczekajmy trochę, może się rozwidni…» Ochrona praw obywatelskich w czasie turbulencji, burzy i naporu”. Było to kolejne spotkanie z cyklu „8 Wykładów na Nowe Tysiąclecie”.
Notka Bio
Wykształcenie i działalność naukowa
W okresie szkolnym stypendysta Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci[3]. W 2000[4] ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, następnie w 2001 studia LLM (prawo konstytucyjne porównawcze) na Central European University w Budapeszcie[4]. Na WPiA UW odbył także kurs prawa europejskiego i angielskiego (współorganizowany przez University of Cambridge) oraz kurs prawa amerykańskiego (współorganizowany przez University of Florida)[1].
W 2006 uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w Instytucie Nauk Prawno-Administracyjnych UW na podstawie rozprawy pt. Obywatelstwo wielopoziomowe w europejskiej przestrzeni konstytucyjnej napisanej pod kierunkiem Mirosława Wyrzykowskiego[5]. Habilitował się w 2019 na macierzystej uczelni w zakresie nauk prawnych na podstawie dorobku naukowego oraz monografii Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce – aspekty instytucjonalne[6].
Został adiunktem w Zakładzie Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego[1], a także profesorem uczelni na Wydziale Prawa SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie[7].
Jest autorem, współautorem i redaktorem publikacji, głównie z zakresu praw człowieka[8].
Działalność publiczna
W drugiej połowie lat 90. współpracował ze Stowarzyszeniem „Nigdy Więcej”[9][10]. Do 2004 pracował w kancelarii prawniczej Weil, Gotshal & Manges. Następnie został pracownikiem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Początkowo był koordynatorem Programu Spraw Precedensowych prowadzonego przez tę fundację. W 2008 został sekretarzem zarządu HFPC, a w 2010 objął stanowisko wiceprezesa zarządu tej instytucji. W 2008 został także ekspertem Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, gdzie zajął się doradztwem w zakresie przestrzegania praw człowieka w Polsce[1].
Powoływany w skład rady ekspertów Europejskiego Instytutu na rzecz Równości Płci i rady dyrektorów Funduszu ONZ na rzecz Ofiar Tortur. Został przewodniczącym rady programowej Fundacji Panoptykon i prezesem Stowarzyszenia im. prof. Zbigniewa Hołdy[1].
W 2015 posłowie Platformy Obywatelskiej, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Polskiego Stronnictwa Ludowego i niezrzeszeni zgłosili jego kandydaturę na stanowisko rzecznika praw obywatelskich[1]. 24 lipca 2015 Sejm wybrał go na urząd RPO[11] (za jego kandydaturą zagłosowało 239 posłów, kontrkandydatka Zofia Romaszewska otrzymała 155 głosów)[12]. 7 sierpnia 2015 Senat zatwierdził jego wybór[13] i 9 września 2015 Adam Bodnar złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując tym samym urząd na okres pięcioletniej kadencji[14].
W trakcie kadencji był krytykowany przez środowiska konserwatywne i polityków Prawa i Sprawiedliwości, którzy zarzucali mu w szczególności sprzyjanie środowisku LGBT[15][16].
Wyróżnienia
W 2011 został wyróżniony Nagrodą Tolerancji przez Stowarzyszenie Lambda Warszawa[17]. W 2018 uhonorowany Nagrodą Rafto za obronę praw mniejszości i niezależności sądów w Polsce[18].
W 2019 otrzymał Nagrodę Praworządności (Rule of Law Award), przyznaną przez World Justice Project[19]. Także w 2019 przyznano mu Nagrodę Godności Człowieka Fundacji Rolanda Bergera, jednak Adam Bodnar nie przyjął jej, motywując swoją odmowę nazistowską przeszłością ojca fundatora nagrody[20][21].
Wybrane publikacje
- The emerging constitutional law of the European Union. German and Polish perspectives (współredaktor), Springer, Berlin 2003.
- Introduction to Polish law (współautor ze Stanisławem Frankowskim), Kluwer Law International, Haga 2005.
- Przekonania moralne władzy publicznej a wolność jednostki. Materiały z konferencji z dnia 23 stycznia 2006 r. (współredaktor), Zakład Praw Człowieka. Wydział Prawa i Administracji. Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2007.
- Obywatelstwo wielopoziomowe. Status jednostki w europejskiej przestrzeni konstytucyjnej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2008.
- Orientacja seksualna i tożsamość płciowa. Aspekty prawne i społeczne (współredaktor), Instytut Wydawniczy EuroPrawo, Warszawa 2009.
- Fakt vs. Opinia. Rozważania na kanwie sprawy Michnik vs. Zybertowicz. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Obserwatorium Wolności Mediów w Polsce w dniu 26 marca 2009 roku, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2010.
- Pr@wo w sieci. Korzyści czy zagrożenia dla wolności słowa? Materiały z konferencji zorganizowanej przez Obserwatorium Wolności Mediów w Polsce w dniu 11 maja 2009 roku (współredaktor), Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2010.
- Wolność słowa w prasie lokalnej. Prasa lokalna a normy ochrony konkurencji i pluralizm medialny. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Obserwatorium Wolności Mediów w Polsce w dniu 29 października 2009 roku (współredaktor), Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2010.
- Postępowania dyscyplinarne w wolnych zawodach prawniczych – model ustrojowy i praktyka. Materiały z konferencji z dnia 5 marca 2012 r. (współredaktor), Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2013.
- Listy od przyjaciół. Księga pamiątkowa dla Profesora Wiktora Osiatyńskiego (red. nauk.), Helsińska Fundacja Praw Człowieka we współpracy z Open Society Foundations, Warszawa 2015.
- Ochrona praw obywatelek i obywateli Unii Europejskiej. 20 lat – osiągnięcia i wyzwania na przyszłość (współredaktor), Wolters Kluwer, Warszawa 2018.
- Wpływ Europejskiej Konwencji Praw Człowieka na funkcjonowanie biznesu (współredaktor), Wolters Kluwer, Warszawa 2016.
- Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce. Wymiar instytucjonalny, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2018, ISBN 978-83-8124-542-5.
